Malatya Kayısısının Karşısına Ucuz Üretim Çıktı
Orta Asya ülkelerinin son yıllarda kurutma yöntemlerini geliştirdiğini belirten Solmaz, bu ülkelerde hem kükürtlü hem de gün kurusu kayısı üretiminin yaygınlaştığını söyledi. Üretim maliyetlerinin Malatya’ya kıyasla daha düşük olması ve üreticilere verilen desteklerin yüksekliği, bölge ülkelerinin dünya pazarındaki rekabet gücünü artırıyor.
Solmaz, özellikle fiyat farkının tüketici tercihlerini değiştirdiğine dikkat çekerek, Malatya’da 7-8 dolar seviyesinde satılan ürünlerin rakip ülkelerde yaklaşık 1,90 dolara pazarlanabildiğini ifade etti. Kalitenin de Malatya kayısısına yaklaşmasıyla birlikte ihracat pazarlarında rekabetin daha da zorlaştığını belirtti.
Kayısı İhracatında Yüzde 40’lara Varan Gerileme İddiası
Malatya kayısısının dış pazarlardaki konumuna ilişkin değerlendirmelerde bulunan Solmaz, son yıllarda ihracatta ciddi düşüş yaşandığını öne sürdü. İhracatın yüzde 40’a varan oranda gerilediğini belirten Solmaz, mevcut eğilimin devam etmesi halinde Türkiye’nin dünya kuru kayısı ticaretindeki ağırlığının daha da azalabileceği uyarısında bulundu.
Solmaz, yaklaşık 10 yıl önce Türkiye’nin dünya kuru kayısı tüketiminin yüzde 85’ini karşıladığını hatırlatarak, sektörün korunması ve üreticinin desteklenmesi gerektiğini vurguladı.
Serbest Bölgelerdeki Kayısı Ticareti İçin Uyarı
Solmaz’ın gündeme getirdiği başlıklardan biri de serbest bölgelerde gerçekleştirilen kayısı işleme ve paketleme faaliyetleri oldu. Bazı ihracatçıların bu bölgelerde tesisler kurduğunu belirten Solmaz, farklı ülkelerden getirilen kayısıların burada işlenip paketlenerek yeniden ihraç edilmesinin Türk kuru kayısısının dış ticaretteki payını olumsuz etkileyebileceğini savundu.
Bu durumun gümrük işlemlerinde Türk kuru kayısısının payının azalmasına neden olduğunu ileri süren Solmaz, sektörün uluslararası pazardaki rekabet gücünün korunması için daha kapsamlı tedbirler alınması gerektiğini söyledi.
Üretici Maliyeti Karşısında Destek Bekliyor
Kayısının kilogram fiyatının kaliteye göre yaklaşık 200 ila 300 lira arasında değiştiğini belirten Solmaz, üretim girdilerindeki yükseliş nedeniyle elde edilen gelirin çiftçinin maliyetlerini karşılamakta yetersiz kaldığını ifade etti.
Solmaz, üreticiye pozitif ayrımcılık uygulanması, girdi maliyetlerinin düşürülmesi ve kayısı sektöründeki Ar-Ge çalışmalarının güçlendirilmesi gerektiğini dile getirdi. Ayrıca lisanslı depoculuk sisteminin daha etkin kullanılması ve destek alımlarıyla üreticinin korunması çağrısında bulundu.
Solmaz’a göre alınacak kayısıların ihracatçılara uygun şartlarla sunulması da hem üreticinin gelirinin korunmasına hem de Malatya kayısısının uluslararası pazardaki rekabet gücünün yeniden artırılmasına katkı sağlayabilir.
