Malatya'nın deprem sonrası yeniden yapılanma sürecinin önemli noktalarından Çavuşoğlu'nda yeni bir dönem başladı.
Malatya Post olarak Çavuşoğlu Rezerv Alanı'nı yerinde inceledik. Tamamlanan binaları, yeni yolları, ticari alanları ve devam eden çevre düzenlemelerini görüntüledik; bölgede yaşayan vatandaşlar, esnaf ve çalışmalarda görev alanlarla konuştuk.
Ortaya çıkan tablo ise iki farklı gerçeği aynı anda gösteriyor:
Konutlarda büyük ölçüde sona gelindi, ancak ticari hayatın yeniden kurulması konusunda hâlâ ciddi soru işaretleri bulunuyor.
250 konut, 71 dükkân ve bir fırın
Çavuşoğlu Rezerv Alanı'nda 250 konut, 71 dükkân ve bir fırın inşa edildi.
Sahadaki incelememizde binaların büyük bölümünün tamamlandığı, asfalt ve çevre düzenleme çalışmalarının ise bazı noktalarda devam ettiği görüldü.
Yeni yapılan konutların genel olarak 3+1 şeklinde planlandığı görülürken, alanın çevresinde oturma alanları, peyzaj düzenlemeleri ve şarj istasyonları gibi yeni unsurlar da bulunuyor.
Teslim süreci başlamış olsa da bölgede görüştüğümüz vatandaşların bir bölümü için süreç henüz anahtar teslim aşamasına ulaşmış değil. Evrak işlemlerinin tamamlanmasını bekleyen hak sahipleri bulunuyor.
“İnşallah anahtarımızı bekliyoruz”
Bölgede görüştüğümüz Meryem Koç, depremde evinin yıkıldığını ve şu anda kirada yaşadığını anlattı.
Koç, yeni konutunun eski evinin bulunduğu yere yakın bir noktada çıktığını belirterek, teslim sürecinin başlamasıyla birlikte evrak işlemlerini yaptıklarını söyledi.
Şu anda 19 bin lira kira ödediğini belirten Koç, emekli olduğunu ve kira giderinin bütçesini zorladığını ifade etti.
Yeni evinden memnun olduğunu belirten Koç, anahtarını alıp bir an önce kendi evine geçmeyi beklediğini söyledi.
Çavuşoğlu'nda konuştuğumuz bu tablo, deprem sonrası konut bekleyen vatandaşların neden teslim sürecini yakından takip ettiğini de ortaya koyuyor.
Binalar tamamlandı, şimdi sıra mahalle hayatında
Rezerv alan içerisindeki yeni yapıların önemli bölümü tamamlanmış durumda.
Saha incelememizde asfalt çalışmalarının bazı noktalarda sürdüğü, ara yolların bir bölümünün henüz kullanıma tam olarak açılmadığı ve çevre temizliği konusunda eksikliklerin bulunduğu gözlendi.
Bölgede yeni yapılan binaların yanı sıra korunmuş bazı yapılar da dikkat çekiyor.
Yeni alanın genel görünümü eski Çavuşoğlu'ndan oldukça farklı. Daha düzenli bir yapılaşma ve site görünümü ortaya çıkarken, yeni binaların çevresinde günlük yaşamın yeniden oluşması için çalışmalar devam ediyor.
Ancak Çavuşoğlu'ndaki dönüşümün en önemli başlıklarından biri yalnızca konutlar değil.
Mahallenin ticari hayatının nasıl yeniden kurulacağı da merak konusu.
Esnafın gündemi: İş yeri açığı
Çavuşoğlu'nda uzun yıllardır esnaflık yapan bir vatandaşla yaptığımız görüşmede, bölgedeki en önemli problemin iş yerleri olduğunu söyledi.
Esnaf, deprem öncesinde bölgede çok sayıda iş yerinin bulunduğunu, ancak yıkımların ardından mevcut iş yeri sayısının ihtiyacı karşılamadığını ifade etti.
Kendi verdiği rakamlara göre yaklaşık 3 bin 200 dükkânın yıkıldığını, buna karşılık 714 dükkânın teslim edildiğini belirten esnaf, çok sayıda işletmenin farklı bölgelere taşınmak zorunda kaldığını söyledi.
Görüşmede özellikle küçük işletmelerin yeni yer bulmakta zorlandığına dikkat çekilirken, bazı bölgelerde kira bedellerinin esnaf açısından ciddi bir yük oluşturduğu ifade edildi.
Esnaf, bazı 16-18 metrekarelik dükkânlar için yüz binlerce liralık kira bedellerinin konuşulduğunu, bunun da işletmelerin ayakta kalmasını zorlaştırdığını söyledi.
“Dükkan yapılmadan esnaf perişan oldu”
Çavuşoğlu'ndaki esnafın anlattığı en önemli sorunlardan biri de yeni iş yerlerinin dağılımı.
Röportaj yaptığımız esnaf, bazı işletmelerin yeni ticari alanlarda kendilerine uygun büyüklükte yer bulamadığını, bazı işletmelerin ise faaliyetlerine uygun olmayan alanlara yönelmek zorunda kaldığını dile getirdi.
Özellikle büyük metrekareli eski iş yerlerinin yerine daha küçük dükkânların verilmesinin bazı esnaflar açısından ciddi bir sorun oluşturduğunu belirten esnaf, kendi iş yerinin yaklaşık 470 metrekare olduğunu, yeni süreçte kendisine ne büyüklükte bir alan verileceği konusunda belirsizlik yaşadığını anlattı.
Buradaki temel soru ise şu:
Bir işletmenin yıllarca kullandığı iş yerinin yerine, aynı ticari faaliyeti sürdürebileceği büyüklükte ve uygunlukta bir alan verilebilecek mi?
Çavuşoğlu'nun diğer tarafı bekliyor
Rezerv alanın tamamlanan bölümlerinin hemen yanında dönüşüm sürecinin henüz netleşmediği alanlar da bulunuyor.
Röportaj yaptığımız esnaf, bazı bölgelerde çok sayıda hissedar ve tapu sahibi bulunmasının dönüşümü zorlaştırdığını ifade etti.
Bir parselde çok sayıda hak sahibinin bulunmasının, dönüşüm kararlarının alınmasını geciktirdiğini belirten esnaf, bu alanlarda yerinde dönüşüm veya kamusal bir çözüm mekanizmasına ihtiyaç olduğunu savundu.
Bu durum Çavuşoğlu'nda dikkat çeken bir başka görüntüyü ortaya çıkarıyor:
Bir tarafta tamamen yenilenmiş yapılar, diğer tarafta dönüşüm için bekleyen alanlar.
Bölgede konuştuğumuz esnaf bu görüntüyü “çürük diş” benzetmesiyle değerlendirdi.
“Evler güzel oldu ama ticaret de ayağa kalkmalı”
Çavuşoğlu'nda yeni konutların tamamlanması, deprem sonrası uzun süredir ev bekleyen vatandaşlar açısından önemli bir aşama.
Ancak sahadaki görüşmeler, konut dönüşümünün tek başına mahallenin eski hayatına dönmesi için yeterli olmayacağını gösteriyor.
Bir mahallenin yeniden yaşanabilir hale gelmesi için evlerin yanında;
- iş yerlerinin,
- ulaşımın,
- altyapının,
- çevre temizliğinin,
- sosyal alanların,
- sağlık hizmetlerinin
de aynı anda çalışması gerekiyor.
Çavuşoğlu'nda bunların önemli bir bölümü yeniden kuruluyor.
Sağlık merkezi de yenileniyor
Bölgede dikkat çeken yapılardan biri de Çavuşoğlu Aile Sağlığı Merkezi.
Saha incelememizde yeni sağlık merkezi binasının tamamlanma aşamasına geldiği görüldü.
Eski yapıya göre daha modern bir yapının ortaya çıktığı görülürken, merkezin tam olarak ne zaman faaliyete geçeceği konusunda saha çalışmamız sırasında net bir bilgiye ulaşılamadı.
Bu nedenle açılış tarihi konusunda resmi açıklama yapılmadan kesin bir tarih vermiyoruz.
Yeni Çavuşoğlu nasıl görünüyor?
Çavuşoğlu Rezerv Alanı'nda bugün ortaya çıkan görüntü, deprem öncesindeki mahalleden oldukça farklı.
Yeni binalar yükselmiş, yollar yeniden yapılmış, ticari alanlar oluşturulmuş ve konutların çevresinde peyzaj çalışmaları gerçekleştirilmiş durumda.
Ancak bazı noktalarda asfalt ve çevre düzenleme çalışmaları devam ediyor.
Yeni konutların teslim edilmesiyle birlikte bundan sonraki süreçte asıl sınav ise mahallede günlük hayatın ne kadar hızlı yeniden kurulacağı olacak.
Çünkü binaların tamamlanması bir başlangıç.
Asıl mesele, o binaların içinde hayatın yeniden başlaması.
Malatya Post'un saha notu
Çavuşoğlu'nda yaptığımız incelemede ortaya çıkan tabloyu tek bir cümleyle özetlemek mümkün:
Çavuşoğlu yeniden kuruluyor ama dönüşüm henüz tamamlanmış değil.
Yeni konutlar, dükkânlar ve yollar bölgeye yeni bir görünüm kazandırmış durumda.
Vatandaş açısından bu durum önemli bir umut kaynağı.
Ancak esnaf açısından iş yeri sayısı, dükkânların büyüklüğü, kira maliyetleri ve dönüşümün diğer alanlarda ne zaman başlayacağı gibi sorular hâlâ cevap bekliyor.
Çavuşoğlu'nun önümüzdeki dönemde nasıl bir mahalleye dönüşeceğini ise yalnızca yapılan binalar değil, bu binaların etrafında yeniden kurulacak ticari ve sosyal hayat belirleyecek.
Malatya Post olarak Çavuşoğlu'ndaki dönüşümü takip etmeyi sürdüreceğiz.
