Yeniköy’de badem yetiştiriciliğine olan ilginin her yıl arttığını belirten üreticiler, bu sezon kilogram başına 140 liradan alıcı bulan ürünün fiyatının 150-160 lira seviyesine yükselmesini bekliyor. Bölgede yıllık 15 ila 20 bin yeni fidanın dikilmesiyle üretim alanları genişlerken, bu büyümenin ticari fırsata dönüşmesi için yeni pazarlara ihtiyaç duyuluyor.
Yeniköy’de Her Yıl Binlerce Yeni Badem Fidanı Toprakla Buluşuyor
Badem üreticisi Hamit Baş, bu yılki hasadın oldukça verimli geçtiğini belirterek sezonun kayısıya kıyasla daha bereketli olduğunu söyledi. Yeniköy’de badem bahçelerinin giderek yaygınlaştığını aktaran Baş, her yıl yaklaşık 15-20 bin yeni fidanın dikildiğini ve bunun gelecekte üretim miktarını daha da artıracağını ifade etti.
Kendi bahçesinde yaklaşık 1.100 ila 1.150 badem ağacı bulunduğunu kaydeden Baş, bu sezon 8 ila 10 ton arasında ürün elde etmeyi bekliyor. Yeniköy’ün toprak ve iklim koşullarının badem yetiştiriciliğine uygun olduğunu belirten üretici, bölgenin ilerleyen yıllarda önemli bir badem üretim merkezi haline gelebileceğini dile getirdi.
Üretim Artıyor Ancak Bademi Satacak Pazar Bulmak Zorlaşıyor
Yeniköy’de üretim kapasitesi büyürken, ürünün pazarlanması konusunda aynı gelişmenin yaşanmadığı belirtiliyor. Hamit Baş, badem ticaretinin Malatya’da kayısı kadar yaygın bir alım ağına sahip olmadığını, ürünün daha çok Gaziantep, Adıyaman ve Şanlıurfa gibi illerde alıcı bulduğunu söyledi.
Üreticiler, Malatya çevresinde alım yapan firmaların ve işletmelerin sayısının artırılmasını istiyor. Baş, kamu kurumlarının ve ilgili yetkililerin pazarlama konusunda destek vermesinin üreticilerin elini güçlendireceğini belirtti. Artan üretimin karşılık bulabilmesi için yalnızca yetiştiriciliğin değil, satış ve dağıtım kanallarının da geliştirilmesi gerektiğine dikkat çekti.
Titreşimli Makineler Badem Hasadında İş Yükünü Azaltıyor
Badem hasadında kullanılan yeni teknolojiler de üreticilerin çalışma biçimini değiştiriyor. Üretici Turgut Doğan, ağaçları titreşim yoluyla silkeleyen makinelerin hasat süresini kısalttığını ve işçilik giderlerini azalttığını anlattı. Geçmişte dalların sırıklarla silkelenmesiyle yapılan toplama işlemi, makineli sistem sayesinde daha hızlı gerçekleştirilebiliyor.
Doğan, bu yöntemin ağaçların korunması bakımından da avantaj sağlayabildiğini ifade ederek üreticilerin ortak makine kullanımıyla maliyetlerini düşürebileceğini belirtti. Hasadın hava koşullarına bağlı olarak ekim ayının son günlerinden kasım ayının ilk haftasına kadar devam ettiğini söyleyen Doğan, yağışların çalışmaları aksatabildiğini kaydetti. Bademlerin yeterli olgunluğa ulaşmadan silkelenmesinin ürüne zarar verebileceğini belirten üretici, doğru hasat zamanının önemini vurguladı.
Bademin İşlenmesi Kayısıya Göre Daha Kolay
Hasat sonrasında bademlerin dış kabukları makinelerle ayrılıyor, ardından ürün güneşte kurutuluyor. Uygun hava koşullarında yaklaşık iki günde kuruyan bademler, çuvallama ve paketleme işlemlerinin ardından satışa hazırlanıyor.
Turgut Doğan, bu sürecin kayısı üretimindeki yoğun iş gücüne kıyasla daha kolay yürütüldüğünü belirtti. Kayısıda ürünün defalarca taşınması ve kaldırılıp indirilmesi gerektiğini anlatan Doğan, bademde ise toplama işleminin ardından ürünün makineye aktarılıp kurutmaya alınmasının yeterli olduğunu söyledi.
Üreticilerin Hedefi Ortak Badem Kırma ve Eleme Tesisi
Yeniköy’deki badem üreticilerinin en önemli beklentilerinden biri, köyde ortak kullanım esasına dayalı bir kırma ve eleme tesisinin kurulması. Böyle bir yatırımın ürünün yalnızca kabuklu olarak satılması yerine iç badem şeklinde işlenmesine imkân sağlayacağını belirten Doğan, kavurma ve paketleme gibi işlemlerle yeni satış seçenekleri oluşturulabileceğini ifade etti.
İşlenmiş ürünün doğrudan kuruyemiş işletmelerine ulaştırılmasıyla aracı sayısının azaltılabileceğini dile getiren üreticiler, bu sayede gelirlerinin artmasını bekliyor. Badem kabuklarının yakacak olarak kullanılması veya pelet üretiminde değerlendirilmesi de tesisle birlikte ekonomik kazanca dönüştürülebilecek alanlar arasında gösteriliyor.
Badem Fiyatında 160 Lira Beklentisi
Üretici Turgut Doğan, bademin kilogram fiyatının son iki yılda önemli ölçüde yükseldiğini belirtti. İki yıl önce toptan satışta 80-85 lira seviyesinde olan fiyatın bu sezon 140 liraya ulaştığını aktaran Doğan, üreticilerin kilogram başına 150-160 lira aralığını umut ettiğini söyledi.
Darende Yeniköy’de her yıl genişleyen badem bahçeleri, bölgenin tarımsal üretiminde giderek daha önemli bir yer tutuyor. Üreticiler ise artan ağaç sayısının ve yüksek hasat beklentisinin sürdürülebilir gelire dönüşmesi için yeni alıcıların bölgeye yönelmesini, ortak işleme tesislerinin kurulmasını ve bademin daha fazla katma değerle pazara sunulmasını bekliyor.
