Malatya İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün hayvancılığın devamlılığını desteklemek ve yaylalardaki yetiştiricilerin yaşam standartlarını yükseltmek amacıyla uyguladığı “Taşınabilir Çoban Evi” projesi, özellikle göçer ailelerin günlük hayatında önemli değişiklik oluşturdu.
Yetiştiricilere yalnızca barınma imkânı sağlanmazken, yaylalarda kullanılmak üzere modern yemlik ve suluklar ile güneş panelleri de devreye alındı. Böylece yüksek rakımlı bölgelerde elektrik ihtiyacının karşılanmasından günlük ev işlerine kadar pek çok alanda yeni olanaklar ortaya çıktı.
Yıllardır Süren Çadır Hayatı Yerini Taşınabilir Evlere Bırakıyor
Göçer aileler, ilkbaharın gelmesiyle birlikte hayvanlarıyla beraber yaylalara çıkıyor. Yaklaşık 100 kilometrelik bir yolculuğun ardından yüksek kesimlerde konaklayan yetiştiriciler, geçmiş yıllarda yaşamlarını büyük ölçüde kıl çadırlarda sürdürüyordu.
Yetiştirici Ekrem Karadoğan, küçükbaş hayvancılığın ailesinde nesilden nesile aktarıldığını belirterek, bu mesleğin yalnızca ekonomik kazançla sürdürülemeyeceğini ifade etti. Karadoğan’a göre yayla yaşamının zorluklarına rağmen üretime devam edebilmenin temelinde hayvanlara duyulan bağlılık bulunuyor.
Uzun yıllar boyunca çadırda yaşamanın getirdiği sıkıntılara da değinen Karadoğan, özellikle yağışlı dönemlerde şartların ağırlaştığını anlattı. Şiddetli yağmur ve dolunun çadırlara zarar verdiğini, çocukların ve yaşlıların bu koşullardan daha fazla etkilendiğini belirten Karadoğan, yılan, fare ve yabani hayvanların da zaman zaman sorun oluşturduğunu dile getirdi.
2 Bin 600 Metrede Günlük Yaşam Kolaylaştı
Taşınabilir çoban evlerinin yaylalara yerleştirilmesiyle birlikte yetiştiricilerin günlük yaşamında belirgin bir rahatlama yaşandı. Daha önce temel ihtiyaçların karşılanmasında dahi güçlük çeken aileler, yeni yaşam alanlarında banyo ve tuvalet gibi temel imkânlara sahip oldu.
Güneş panelleri sayesinde elektrik ihtiyacını karşılayabilen yetiştiriciler, yüksek rakımda çamaşır makinesi, buzdolabı ve televizyon gibi ev eşyalarını da kullanabiliyor. Bu değişim, yalnızca yetişkinlerin değil, yaylada yaşayan çocukların günlük hayatını da etkiledi.
Ekrem Karadoğan, çocukların artık yayla dönemini daha istekli karşıladığını belirterek, okulların tatil olmasıyla birlikte çocukların yaylaya gelmek istediğini söyledi. Yetiştiriciler, verilen desteğin devam etmesi halinde üretimlerini sürdürme konusunda daha güçlü bir imkâna sahip olacaklarını ifade ediyor.
Kadınların Yayla Hayatındaki Yükü Hafifledi
Taşınabilir yaşam alanlarının sağladığı kolaylık özellikle kadınların günlük işlerinde de kendini gösterdi. Yetiştiricilerden Gülendam Şatır, geçmişte kara çadırlarda geçen yılların ardından konteyner tipi yaşam alanlarının kendileri için büyük bir değişim oluşturduğunu anlattı.
Şatır, çamaşır makinesi ve buzdolabı gibi eşyaların kullanılabilmesinin günlük işleri önemli ölçüde kolaylaştırdığını belirtti. Çocukların televizyon izleyebilmesi gibi basit görünen ayrıntıların dahi yayla yaşamındaki aileler açısından önemli bir konfor sağladığını ifade eden Şatır, yeni yaşam alanlarının uzun süredir ihtiyaç duyulan bir değişim olduğunu dile getirdi.
Çocuklar ve Yaşlılar İçin Zorlu Koşullar Geride Kalıyor
Boztepe Mahallesi Muhtarı Metin Karadoğan ise geçmişte yaylalardaki yaşam şartlarının özellikle bebekler ve yaşlılar açısından oldukça ağır olduğunu belirtti. İlkbahar aylarında başlayan yağışlarla birlikte çadırların yaşam alanı olmaktan çıktığını ifade eden Karadoğan, ailelerin bu dönemlerde ciddi sıkıntılar yaşadığını anlattı.
Taşınabilir çoban evleriyle birlikte bu sorunların önemli bölümünün geride kaldığını belirten Karadoğan, yaylada hayvancılığın devam ettirilmesi açısından barınma koşullarının iyileştirilmesinin önemli olduğunu söyledi.
Yaylalarda Hayvancılığın Geleceğine Destek
Malatya’da yüksek rakımlı bölgelerde uygulanan taşınabilir çoban evi desteği, göçer ailelerin üretim faaliyetlerini sürdürebilmesi açısından yeni bir imkân oluşturdu. Geleneksel küçükbaş hayvancılığın devam ettirilmesi, genç kuşakların üretimden kopmasının önlenmesi ve yaylalardaki yaşam koşullarının iyileştirilmesi hedeflenirken, güneş enerjisi ve modern hayvancılık ekipmanlarıyla desteklenen yeni sistem yetiştiricilerin günlük ihtiyaçlarına da cevap veriyor.
Yıllardır çadırlarla sürdürülen yayla yaşamında yaşanan bu dönüşüm, Malatya’nın yüksek kesimlerinde hayvancılıkla geçinen aileler için hem barınma hem de üretim koşullarında yeni bir dönemin kapısını aralıyor.
