Malatya'nın deprem sonrası yeniden inşa edilen şehir merkezinde çalışmalar devam ediyor.
Çarşı merkezinde bu kez ulaşımı doğrudan ilgilendiren yeni bir çalışma başladı. Büyükşehir Belediyesi'nin kamuoyu duyurusuyla trafiğe kapattığı güzergâhta ekipler kavşak, refüj ve asfalt düzenlemesi için sahaya indi.
Çalışmanın yaklaşık üç gün sürmesinin planlandığı belirtilirken, sahadaki işin kapsamı nedeniyle sürenin daha uzun olabileceği değerlendiriliyor.
Çarşıya yeni kavşak geliyor
Çalışmanın merkezinde yeni bir kavşak düzenlemesi bulunuyor.
Sahadaki proje üzerinde yapılan incelemede, yolun orta bölümünde yeni bir kavşak oluşturulacağı, bazı noktalarda ise araçların geçişini kolaylaştıracak bağlantı düzenlemeleri yapılacağı görülüyor.
Çalışma kapsamında mevcut trafik düzeninin de yeniden şekillendirilmesi bekleniyor.
Bölgede kullanılan bazı trafik ekipmanlarının ve kameraların ise çalışmanın genel projesi içerisinde değerlendirileceği belirtiliyor.
Eski asfalt yeniden kullanılacak
Çalışmanın dikkat çeken ayrıntılarından biri de sökülen asfaltın yeniden değerlendirilmesi.
Ekiplerin mevcut asfaltı iş makineleriyle kaldırdığı, ortaya çıkan malzemenin ise çöpe gönderilmek yerine geri dönüşüm sürecinde yeniden asfalt üretiminde kullanılacağı belirtiliyor.
Bu yöntem, mevcut malzemenin yeniden değerlendirilmesi açısından dikkat çekiyor.
Esnaf yeniden çarşıya dönüyor
Yeni çarşıdaki hareketlilik de giderek artıyor.
Daha önce geçici alanlarda faaliyet gösteren bazı esnafların yeni dükkânlarına dönmeye başladığı görülüyor.
Taksi ve minibüs esnafının da çalışmalar nedeniyle farklı noktalarda konumlandığı bölgede, vatandaşların yeniden çarşıya dönmesiyle birlikte ticari hareketliliğin artması bekleniyor.
Ancak esnafın önünde hâlâ önemli bir sorun var:
Boş dükkânlar.
Çarşıda kiralık dükkân ve ofis sayısının arttığı görülürken, bazı işletmelerin henüz yeni yerlerine taşınmadığı dikkat çekiyor.
Esnaf, boş iş yerlerinin bir an önce dolmasının çarşının yeniden canlanması açısından büyük önem taşıdığını düşünüyor.
“Esnaf gelmeden faaliyet olmaz”
Çarşıda görüştüğümüz esnaflardan biri, yeni düzenlemelerin Malatya açısından olumlu olduğunu belirtirken, asıl önemli konunun esnafın yeniden bölgeye dönmesi olduğunu söyledi.
“Esnafın gelmesi lazım” diyen esnaf, dükkânların dolmasıyla birlikte çarşının eski hareketliliğine yeniden kavuşabileceğini ifade etti.
Başka bir esnaf ise çarşının toparlanmaya başladığını ancak eski neşenin geri gelmesinin zaman alabileceğini belirtti.
Bu değerlendirme, yeni çarşının yalnızca fiziksel olarak tamamlanmasının yeterli olmadığını gösteriyor.
Çarşının yeniden yaşaması için esnafın, müşterinin ve günlük hayatın geri dönmesi gerekiyor.
Yeni ofislerde tabela sorunu
Yeni çarşıda dikkat çeken konulardan biri de iş yerlerinin görünürlüğü.
Çarşıdaki yeni ofislerde avukat, sigortacı, noter ve emlakçı gibi farklı meslek gruplarının faaliyet göstermeye başlaması bekleniyor.
Ancak bazı işletmelerin tabelalarının henüz bulunmaması, vatandaşın hangi iş yerinde hangi hizmetin verildiğini anlamasını zorlaştırıyor.
Görüştüğümüz bir avukat da yeni ofisinden memnun olduğunu ancak tabela konusunda bazı düzenlemelere ihtiyaç bulunduğunu söyledi.
Esnaflar, tek tip tabela zorunluluğundan ziyade en azından işletmelerin ne iş yaptığını gösteren düzenli bir sistem oluşturulmasını istiyor.
Çarşının ortasında büyük soru: Postane nerede olacak?
Çarşıda vatandaşların gündeme getirdiği konulardan biri de Postane.
Görüştüğümüz vatandaşlardan biri, Malatya şehir merkezinde Postane'nin yeniden bulunması gerektiğini savunarak, yeni çarşıda böyle bir hizmet noktasının olmamasını eleştirdi.
Vatandaşın bu konudaki talebi oldukça net:
“Malatya'nın merkezinde Postane olmalı.”
Postane'nin gelecekte hangi noktada hizmet vereceği konusunda ise bu saha çalışmasında resmi bir bilgiye ulaşılamadı.
Nasuhî Caddesi'nin geleceği hâlâ belirsiz
Çarşıdaki dönüşümün tamamlanmaya yaklaştığı bazı bölgelerin aksine, Nasuhî Caddesi'nde belirsizlik devam ediyor.
Bölgede bazı yapıların geleceği ve dönüşümün hangi yöntemle gerçekleştirileceği konusunda farklı ihtimaller konuşuluyor.
Saha görüşmelerinde, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın 2027 yılında bölgeyle ilgili yeni bir değerlendirme yapmasının beklendiği ifade edildi.
Bunun ardından alanın rezerv alan olarak değerlendirilmesi, belediye eliyle kentsel dönüşüm yapılması veya mülk sahiplerinin farklı bir yöntemle sürece dahil olması gibi seçeneklerin gündeme gelebileceği belirtiliyor.
Ancak bunlar şu aşamada sahada yapılan görüşmelerde dile getirilen ihtimaller; kesinleşmiş bir proje veya resmi karar olarak değerlendirilmemeli.
“Çarşı güzel ama alışmak zaman alacak”
Çarşının yeni görüntüsünü değerlendiren vatandaşların görüşleri ise birbirinden farklı.
Bazıları yeni yapıların ve düzenlemelerin Malatya için olumlu olduğunu düşünürken, bazıları eski çarşının atmosferinin kaybolduğunu söylüyor.
Yeni yapıların mimarisini beğenen vatandaşlar da bulunuyor.
Özellikle bazı binaların dış cephelerinin eski yapılara göre daha modern bir görüntü oluşturduğu ifade ediliyor.
Buna karşılık bazı sokakların dar olması, tek yönlü ulaşım ve otopark girişlerinin kullanım şekli konusunda soru işaretleri bulunuyor.
Çalışmalar hızlandı, hatalar da görünür hale geldi
Çarşıdaki dönüşümün hızlı ilerlemesi vatandaşlar tarafından genel olarak olumlu karşılanıyor.
Ancak hızlı yapılaşmanın beraberinde bazı eksiklikleri de ortaya çıkardığı yönünde değerlendirmeler var.
Saha görüşmelerinde kaldırımların yeniden sökülmesi, bazı yolların yeniden düzenlenmesi ve altyapı çalışmalarının devam etmesi bu durumun örnekleri arasında gösterildi.
Esnaflardan biri ise bu durumu, hızlı üretimin doğal sonuçlarından biri olarak değerlendirdi.
Yeni şehir merkezinin tamamlanmasıyla birlikte bu eksikliklerin de zaman içerisinde giderilmesi bekleniyor.
Malatya çarşısında asıl sınav şimdi başlıyor
Depremin ardından yeniden inşa edilen Malatya şehir merkezinde artık yeni binalar yükseliyor, yollar düzenleniyor ve iş yerleri açılıyor.
Ancak çarşının gerçek anlamda eski günlerine dönmesi için yalnızca inşaatların tamamlanması yeterli olmayacak.
Boş dükkânların dolması, esnafın geri dönmesi, vatandaşın yeni ulaşım düzenine alışması ve ticari hareketliliğin yeniden oluşması gerekiyor.
Bugün çarşıda bunun ilk işaretleri görülüyor.
Bir tarafta iş makineleri çalışıyor, diğer tarafta yeni ofislerin kapıları açılıyor.
Kepenklerini açan esnaf yeniden müşteri bekliyor.
Ve Malatya'nın yeni çarşısı, yavaş yavaş kendi hayatını kurmaya başlıyor.
Şimdi gözler, çalışmaların tamamlanmasının ardından çarşının gerçekten eski hareketliliğine kavuşup kavuşamayacağında.
