Malatya'da kayısı sezonunun başlamasıyla birlikte kentin en önemli ticaret noktalarından Şire Pazarı'nda hareketlilik yeniden hissediliyor.
Malatya Post olarak Şire Pazarı'nda sezonun nabzını tuttuk. Esnafla, üreticilerle ve pazarda ürününü satmaya gelen vatandaşlarla görüştük.
Ortaya çıkan tablo, geçen yılın sessizliğine kıyasla daha hareketli bir sezonu gösterirken, fiyat konusunda ise üretici ile esnafın beklentileri arasında hassas bir denge olduğunu ortaya koyuyor.
“Geçen sene ürün yoktu, bu sene kayısımız var”
Şire Pazarı'nda görüştüğümüz esnaflardan Yavuz, geçen yıl yaşanan sıkıntıların ardından bu sezon piyasada yeniden ürün bulunmasının önemli olduğunu söyledi.
Yavuz'un verdiği bilgilere göre sarı kayısıda kilogram fiyatı yaklaşık 300-330 TL, gün kurusunda ise ürünün kalite ve iriliğine göre 200-400 TL arasında değişiyor.
Tezgahtaki satış fiyatlarının ise yaklaşık 450-600 TL bandında olduğu ifade edildi.
Esnaf, özellikle İstanbul gibi büyük şehirlerde görülen daha yüksek fiyatların doğrudan Malatya'daki üretici fiyatıyla karşılaştırılmaması gerektiğine dikkat çekti. Büyük şehirlerde kira ve işletme giderlerinin fiyatlara yansıdığını belirtti.
Şire Pazarı'nda “250 TL” beklentisi
Pazarda görüştüğümüz bir başka esnaf ise mevcut piyasayı yaklaşık 250 TL seviyesinde değerlendirirken, birinci kalite kayısı için bu seviyenin üretici açısından önemli olduğunu söyledi.
Esnaf, fiyatların çok hızlı değişmesinin hem üreticiyi hem de ticaret yapanları zorladığını belirterek, daha istikrarlı bir piyasanın oluşması gerektiğini ifade etti.
Bir başka esnaf da ortalama fiyatların 250 TL civarında olduğunu, daha kaliteli ürünlerin ise 300 TL seviyesine kadar çıkabildiğini söyledi.
Bu rakamların sahada görüşülen esnafların verdiği fiyatlar olduğu, kalite ve ürün türüne göre değişebileceği özellikle belirtiliyor.
Üretici bekliyor, esnaf alım yapıyor
Şire Pazarı'nda görüştüğümüz esnaflardan biri, son iki gündür piyasada bir durgunluk olduğunu ancak alım-satımın tamamen durmadığını söyledi.
Pazarda oluşan beklentinin önemli bir bölümünün üreticinin ürününü hemen satmak yerine fiyatların yükselmesini beklemesinden kaynaklandığı ifade edildi.
Bir esnaf, ürünün piyasaya aynı anda yoğun şekilde girmesinin fiyatları aşağı çekebileceğini belirterek, daha kontrollü bir satış sürecinin üretici açısından daha olumlu olabileceğini savundu.
“Kaysı varsa para var”
Şire Pazarı'ndaki hareketlilik yalnızca kayısı tüccarlarını değil, sezon boyunca pazardan gelir elde eden farklı meslek gruplarını da etkiliyor.
Pazarda görüştüğümüz bir esnaf, geçen yılki durgunluğu hatırlatarak bu sezon işlerin daha iyi olduğunu söyledi.
Kayısı sezonunun çadırcısından nakliyecisine, ürün ayıklayanından satıcısına kadar birçok kişiye ekonomik hareketlilik sağladığını belirten esnaf, geçen yıl yaşanan durgunluğun aksine bu yıl piyasada hareketlilik olduğunu ifade etti.
Bu tablo, kayısının Malatya ekonomisi açısından neden yalnızca bir tarım ürünü değil, çok sayıda sektörü besleyen bir ticaret zinciri olduğunu da gösteriyor.
Şire Pazarı'nın geleceği belirsizliğini koruyor
Şire Pazarı'nda kayısı ticareti hareketlenirken, esnafın konuştuğu bir diğer başlık ise mevcut pazarın geleceği.
Pazarın olası dönüşümü veya başka bir alana taşınması konusunda esnaflar arasında farklı görüşler bulunuyor.
Görüştüğümüz bir esnaf, mevcut alanın yoğun şekilde kullanıldığını ve burada çok sayıda kişinin geçimini sağladığını savunarak pazarın mevcut haliyle devam etmesi gerektiğini düşünüyor.
Bir başka esnaf ise olası bir dönüşümün kötü olmayacağını ancak en büyük endişenin mevcut dükkânların yerine ne verileceği olduğunu belirtiyor.
Bu tartışmanın merkezinde ise tek bir soru bulunuyor:
“Dükkânım yıkılırsa bana aynı yerde, aynı metrekarede bir iş yeri verilecek mi?”
Esnafların dile getirdiği temel kaygı, dönüşümden ziyade hak sahipliği ve yeni ticari alanların dağılımı.
Esnafın örneği: “50 metrekare dükkâna 15 metrekare verilirse?”
Görüştüğümüz esnaf, başka dönüşüm bölgelerinde yaşandığını belirttiği örnekler üzerinden mevcut dükkânların yerine daha küçük iş yerleri verilmesi ihtimalinin esnaf açısından ciddi bir endişe oluşturduğunu anlattı.
Bir dükkânın bulunduğu yerde başka bir iş yerine tahsis edilmesinin de ticari düzen açısından sorun yaratabileceğini savunan esnaf, iş yerlerinin mümkün olduğunca mevcut konum ve büyüklükleri dikkate alınarak planlanması gerektiğini ifade etti.
Bu görüş, Şire Pazarı'ndaki dönüşüm tartışmasının yalnızca “yıkılacak mı?” sorusundan ibaret olmadığını gösteriyor.
Esnafın asıl merak ettiği konu:
“Yıkılırsa biz ne olacağız?”
Yeni Şire Pazarı'nda da ticaret devam ediyor
Malatya'da deprem sonrasında yeni bir Şire Pazarı'nın da faaliyete geçtiği biliniyor.
Valilik tarafından Temmuz 2026'da yeni Şire Pazarı'nda polis noktası açıldı. Valilik, bölgede alınan güvenlik tedbirleri sonrasında asayiş olaylarında azalma görüldüğünü açıkladı.
Malatya'nın merkezindeki yeni Şire Pazarı'nda ise farklı ölçeklerde ticari faaliyetlerin sürdüğü görülüyor.
Şire Pazarı'ndaki esnafların anlatımına göre iki alan arasında temel farklardan biri ticaretin ölçeği. Yeni alanda daha büyük ölçekli toptan ticaret yapan işletmeler bulunurken, mevcut pazarda daha küçük miktarlarda ürün alıp satan esnaflar da faaliyet gösteriyor.
Pazarda kayısının yanında dut da var
Şire Pazarı'ndaki hareketlilik yalnızca kayısıyla sınırlı değil.
Saha incelememizde tezgâhlarda kuru dut ve farklı kuru ürünlerin de satışa sunulduğu görüldü.
Görüştüğümüz bir esnaf kuru dutun kaliteye göre yaklaşık 40, 70 ve 100 TL seviyelerinde satıldığını söyledi.
Ürünlerin bir bölümü Malatya'dan gelirken, pazarda ilçelerden gelen üreticilerin de ürünlerini satmaya çalıştığı görüldü.
Üreticinin gözü fiyatta
Pazarda ürününü satmaya gelen üreticilerden biri yaklaşık 500-600 kilogram çekirdek getirdiğini belirtirken, fiyat konusunda henüz net bir bilgiye sahip olmadığını söyledi.
Bir başka üretici ise ürününü satmak için pazara geldiğini anlattı.
Bu görüntü, kayısı sezonunun yalnızca tüccarlar açısından değil, ürününü doğrudan pazara getiren üreticiler açısından da önemli olduğunu ortaya koyuyor.
“250 liranın altı üreticiyi kurtarmaz”
Pazarda görüştüğümüz başka bir esnaf, birinci kalite kayısı için 250 TL'nin altındaki fiyatların üretici açısından yeterli olmayacağını savundu.
Esnafa göre fiyatların çok hızlı yükselip düşmesi yerine, üreticinin de ticaret yapanın da önünü görebileceği daha istikrarlı bir fiyat yapısı oluşması gerekiyor.
Aynı görüşmede jumbo ürünlerin yaklaşık 300 TL seviyesine kadar çıkabildiği ancak piyasada bu kalitedeki ürünün daha sınırlı olduğu ifade edildi.
“İhracatçıya tepki yerine kooperatif kurulmalı”
Şire Pazarı'nda ihracatçılarla ilgili de farklı görüşler dile getirildi.
Görüştüğümüz esnaflardan Yavuz, ihracatçılara yönelik sert eleştirilerin yerine daha fazla ihracat yapılması gerektiğini savundu.
Yavuz, ihracatçıların kayısı ticaretinden memnun olmaması halinde kooperatif kurarak veya kendi ihracat kanallarını oluşturarak piyasada daha fazla rol almaları gerektiğini söyledi.
Bu görüş, Malatya'da kayısı fiyatları tartışmasının yalnızca üretici ile ihracatçı arasındaki bir mesele olmadığını; üretim, ticaret, ihracat ve perakende zincirinin tamamının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koyuyor.
“Baskil kayısısı” tartışmasına esnaf ne diyor?
Şire Pazarı'nda kayısının menşei konusunda da dikkat çeken bir değerlendirme yapıldı.
Görüştüğümüz esnaf, Baskil'den gelen kayısının da Malatya pazarında satıldığını ve kalite açısından Malatya kayısısıyla aynı pazarda değerlendirilmesi gerektiğini savundu.
Esnaf, konunun siyasi tartışmaya dönüştürülmesinin gereksiz olduğunu ifade etti.
Bu ifadeler röportaj yapılan esnafın kişisel görüşü olarak değerlendirilmelidir; herhangi bir resmî kalite tespiti olarak sunulmamaktadır.
Peki Şire Pazarı gerçekten yıkılacak mı?
Sahada yaptığımız görüşmelerde bu sorunun net bir cevabına ulaşamadık.
Bazı esnaflar alanın dönüşüme alınması gerektiğini düşünürken, bazıları mevcut ticaret düzeninin korunmasından yana.
Bir görüşmede ise pazarın rezerv alan statüsüyle ilgili farklı iddialar dile getirildi.
Ancak bu konuda resmî makamların güncel ve açık bir kararına ulaşmadan “Şire Pazarı yıkılacak” veya “Şire Pazarı kesinlikle yıkılmayacak” demek doğru olmaz.
Malatya Valiliği 2026 yılı başında rezerv alanlarla ilgili süreçlerin vatandaşların hak mahrumiyetine yol açmayacak şekilde adil ve şeffaf yürütülmesi gerektiğini açıklamıştı.
Dolayısıyla Şire Pazarı açısından bundan sonraki süreçte en kritik başlıklar;
dönüşüm kararı, esnafın hak sahipliği, yeni dükkânların metrekareleri ve mevcut ticari düzenin nasıl korunacağı olacak.
Malatya'nın ekonomisi yine Şire Pazarı'nda hissediliyor
Şire Pazarı'nda sezonun hareketlenmesi, Malatya ekonomisindeki kayısı etkisini bir kez daha gösteriyor.
Geçen yılın durgunluğu ile bu yılın hareketliliğini karşılaştıran esnaf, kayısının yalnızca üreticiyi değil, pazardaki çok sayıda meslek grubunu doğrudan etkilediğini anlatıyor.
Bugün pazarda;
üretici var, tüccar var, ayıklama yapan işçiler var, nakliyeci var, paketlemeci var, perakendeci var.
Hepsinin ortak noktası ise aynı:
Kayısı sezonunun bereketli geçmesi.
Malatya Post'un saha notu
Şire Pazarı'nda bugün görünen tablo iki farklı hikâyeyi aynı anda anlatıyor.
Bir tarafta geçen yıla göre daha hareketli bir kayısı sezonu var.
Diğer tarafta ise pazarın geleceğiyle ilgili belirsizlik bulunuyor.
Tezgâhlarda ürün var, alıcı-satıcı hareketliliği var ve üretici yeniden pazara geliyor.
Fakat esnafın kafasındaki soru hâlâ aynı:
“Bu pazarın geleceği ne olacak?”
Bu sorunun cevabı yalnızca bir binanın veya dükkânın geleceğini değil, burada geçimini sağlayan çok sayıda kişinin ticari hayatını da doğrudan etkileyecek.
Malatya Post olarak Şire Pazarı'nın geleceğini ve kayısı piyasasındaki değişimi takip etmeyi sürdüreceğiz.
